Pozitif Psikoloji ve Karakter Güçleri

Pozitif psikoloji; kişilerin iyi oluşları, olumlu duygulanım, iyimserlik, umut, psikolojik dayanıklılık, hayatın amacı ve anlamı ve güçlü özellikler üzerine kuruludur. Hayatın anlamlılığını mutluluk, ferahlık, memnuniyet, nezaket, şükür, şefkat ve vermenin erdemi gibi kimi hümanistik unsurlar üzerinden değerlendirir. Pozitif psikoloji insanın doğasında yanlış olan bir takım noktaları düzeltme amacından ziyade olumlu özelliklerini vurgulamayı ve kişinin hem topluma faydalı olmasını hem de verimli bir hayat sürmesini amaç edinir. Bireyin bazı güçlü yanları, yeteneği, kişiliği ya da olumlu özellikleri üstüne eğildiğimizde çok daha verimli, mutlu olmasına katkı sağlarız.

Pozitif psikolojinin çıkış noktası, psikoloji biliminin insanı güçlü kılan özellikleri ve erdemlerine değil, zayıf ve eksik yönlerine daha çok odaklanmış olmasıdır. Bu şekilde de pozitif psikoloji tanımlanırken, insanların erdemlerine, olumlu ve güçlü özelliklerine odaklanan bir yaklaşım olarak nitelendirilmektedir. Bu noktada belirtilen olumlu ve güçlü özellikler “karakter güçleri” olarak ifade edilmektedir. Öz-kaynaklarımız olarak da nitelendirebileceğimiz bu karakter güçleri, pozitif psikolojinin kurucuları olarak kabul edilen M. Seligman ve C. Peterson tarafından ortaya konulmuştur.

Güçlü karakter özelliklerimize yoğunlaşmak, bir nevi çantamızda var olan aletleri kullanmak gibidir. Elimizde olmayanlar için ağlayıp şikayet etmek yerine, var olanları en etkili bir şekilde kullanmak daha akıllıcadır. Bu anlamda da karakter güçlerini “öz-kaynaklarımız” olarak nitelendirmek doğru bir yaklaşım olabilmektedir.

Pozitif Psikoloji Hareketi’nin kurucularından olan Martin Seligman’ın listesinde 24 adet pozitif ve güçlü karakter unsuru var. Seligman bu özelliklerin düzeyini sorguladığı test üzerinden kişilerin güçlü taraflarını bulmaya çalışır.

Seligmanın ortaya koyduğu karakter gücleri aşağıdaki gibidir;

Güzellik ve mükemmelliği takdir etme (şaşkınlık, endişe, heyecan): Güzellik, mükemmellik ve iyi performans, hayatın her alanında, takdir etme. Doğadan matematiğe, bilimden, günlük yaşama.
Cesaret: Tehditler, zorluklar ve acı karşısında geri çekilmeme. Karşıt görüşler varken de doğru olanı savunma, popüler olmayan inanışları savunma. Fiziksel cesaret de bu kategoridedir.
Vatandaşlık: Bir grupla birlikte iyi çalışabilmek. Gruba sadık kalmak.
Yaratıcılık: Yeni ve verimli yollar bulmak. Sanatsal başarıyı da içerir.
Merak: Olan bitenle ilgilenmek, her konuyu etkileyici bulmak, keşfetmek.
Adillik: Herkese karşı adaletli davranmak. Kişisel hislerin kararları etkilemesine izin vermemek.
Affedicilik ve merhamet: Hataları affetmek, kişilere ikinci şans tanımak.
Meteşekkirlik: Olup biten iyi şeylerden haberdar olmak ve değerini bilmek.
Umut: En iyisini bekleme ve bunun için çalışma.
Mizah: Gülmeyi sevmek. Başkalarının yüzünü güldürmek, şakalar yapmak.
Bütünlük: Doğruyu söylemek ve de kendini samimi tanıtmak. Hisler ve aksiyonların sorumluluğunu almak.
Yargı: Olayları uzun uzun ve her yönden düşünmek. Hemen cevaplara atlamamak. Tüm bulguuları adil değerlendirmek.
Kibarlık: Başkaları için iyi şeyler yapmak. Yardımcı olmak.
Liderlik: Kişileri bir olay için cesaretlendirmek. Aynı zamanda içinde bulunulan grupla iyi ilişki kurmak ve etkinliklere öncülük etmek.
Sevgi: Özellikle karşılıklı olan yakın ilişkilere değer vermek.
Öğrenme sevgisi: Yeni yetenekler, bilgiler edinmek. Merakla bağlantılı gelişir ama onun da ötesine geçer.
Alçakgönüllülük: Başarılarının kendini anlatmasına izin vermek. Sahne aramamak ve kendini başkalarından yukarıda görmemek.
Devamlılık: Başlanılan şeyi bitirmek. Engellere rağmen devam etmek.
Akıllılık: Başkalarına akıl verebilmek. Anlam ifade eden bakış açısına sahip olmak.
Dikkat: Seçimlerde dikkatli olmak. Gereksiz riskler almamak. Pişman olunacak hareketler yapmamak.
Kendini kontrol: Hisleri ve davranışları kontrol edebilme. Disiplinli olmak.
Sosyal zeka: Başkalarının ve kendinin his ve niyetlerinden haberdar olmak. Değişik sosyal durumlara uyum sağlama.
Ruhsallık: Tutarlı inanışlara sahip olmak. Evrenin anlamı, büyük resim hakkında.
Enerjiklik: Hayata heyecanla yaklaşma, İşleri yarım yamalak yapmama. Hayatı macera gibi yaşama.

tr_TRTurkish
tr_TRTurkish